روانشناسی تئوری انتخاب

روان شناسی تئوری انتخاب

نیازهای اساسی

تئوری انتخاب ابتدا به بررسی پنج نیاز اساسی انسانها می پردازد.همگی ما نیازهای مشابهی داریم.متخصصان تئوری انتخاب به افراد آموزش می دهند که این نیازها و شدتشان به لحاظ ژنتیکی از پیش تععین شده اند.همه افراد در این پنج نیاز اساسی مشترکند؛ اما شدت این نیاز ها را ژن ها و شرایط ابتدایی زندگی هر فرد مشخص می کند.

شدت از پیش تعیین شده نیازها در طول زمان تغییر نمی کند.اما اگر نیازهای ضعیف تر پیش از این نادیده گرفته شده باشند یا در موقعیتی باشیم که ارضای نیاز های شدیدتر دشوارتر باشد ممکن است نیاز های ضعیف تر اولویت پیدا کنند.ما زمانی بهترین احساس را تجربه می کنیم که نیاز ها صرف نظر از این که شدتشان کم باشد یا زیاد به میزان دلخواهمان ارضا شوند.

متاسفانه ساختار ژنتیکی را نمیتوان اندازه گیری کرد تا متوجه شویم هر بار چقد از نیازمان ارضا می شود.بنابراین باید به احساس کلی خود    از رضایتمندی و شادکامی و آرامش تکیه کنیم. هر گاه چنین احساساتی داشته باشیم پی میبریم که نیازهایمان در حال برآورده شدن است.اگر احساسات دیگری را تجربه کنیم آن گاه این مسئولیت برعهده ماست که مشخص کنیم کدام یک از نیازهایمان با مشکل روبروست و باید برای آن چه کار کنیم.

نیازهای اساسی تئوری انتخاب عبارتند از:بقا،قدرت،عشق و تعلق خاطر،آزادی و تفریح.من گاهی نیاز به قدرت را "مهم بودن" می نامم،نیاز به عشق و تعلق خاطر را "پیوند" و نیاز به تفریح را "لذت". به نظر من این اصطلاحات معنای اصلی نیازها را بهتر می رسانند.

افرادی که نیاز به بقای بالایی دارند امنیت را به هر چیز دیگری ترجیح می دهند از رفتارهای مخاطره آمیز اجتناب می کنند و بسیار نگرانند؛بویژه در مورد افراد خطر پذیر زندگی شان. آن ها به سلامتشان اهمیت می دهند و اغلب ورزش غذای سالم و استراحت کافی را در اولویت قرار می دهند.همچنین علاقه دارند برای هر احتمالی برنامه ریزی کنند،پس انداز را ترجیح می دهند و به جای فعالیت های خود جوش و بدون برنامه،برنامه ریزی های بلند مدت را دنبال می کنند.

افرادی که نیاز بسیاری به قدرت دارند احترام را بر همه چیز مقدم می دانند.به رسمیت شناخته شدن برایشان بسیار ارزشمند است و بدون آن احساس ناکامی می کنند؛به ویژه اگر استحقاق آن را داشته باشند.برای آن ها داشتن شخصیتی متفاوت و تاثیر گذاری روی دیگران بسیار مهم است.آن ها دوست دارند همواره برنده و بی نقص باشند و در بحث حرف آخر را بزنند.برای آنها ضرورت دارد که از خود میراثی به جای بگذارند.این افراد دوست دارند رویدادهای پیرامونشان را در کنترل داشته باشند و مدام مهارت های مهمشان را روز آمد کنند.

افرادی که به پیوند نیاز بسیاری دارند علاقمندند زمانشان را در کنار دیگران سپری کنند.دوستدار کمک به دیگرانند و اغلب نقش مصلح و میانجی را ایفا می کنند.اگر هم خودشان در چنین موقعیتهایی قرار بگیرند می کوشند از تعارض اجتناب کنند.برای آنها عشق ورزی و دریافت عشق بسیار حائز اهمیت است.آن ها عموما با دیگران بسیار سازگارند و به خوبی تشخیص می دهند چه موقع اوضاع خوب پیش نمی رود یا دیگران از موضوعی ناراحتند.روابط آن ها عمیق و معنا دار استو ابدا سطحی و بی مایه نیست.اشخاصی که شدت نیاز به پیوند در آنان بالاست دیگران را بر همه چیز مقدم می دانند حتی خودشان.

افرادی که به آزادی نیاز فراوانی دارند بیش از هر چیز علاقه مندند کارهایی را انجام دهند که خودشان دوست دارند.اگر احساس کنند کنترل می شوند یا اختیارشان محدود است احساس ناکامی می کنند.آن ها بیش از آنکه بخواهند در کنار دیگران باشند ترجیح می دهند اوقاتی را در تنهایی بگذرانند.آنان به شدت می خواهند مستقل باشند و گاهی تصمیماتی می گیرند که به صلاحشان نیست آن هم فقط به این دلیل که می خواهند بر خلاف خواسته دیگران عمل کرده باشند.برای حریم شخصی خود ارزش زیادی قائلند و از کنجکاوی بیجای دیگران در کارشان ناراحت میشوند.مدام برای تغییر وضع موجود در تلاشند و دوست دارند بسیار خلاق و خارج از چارچوب های از پیش تعیین شده باشند.

افرادی که به تفریح/لذت نیاز بسیاری دارند لذت را بر هرچیز مقدم می دانند.در حقیقت آنها از هر چیزی که احساس کنند لذتی در آن نیست اجتناب می کنند.بسیار شوخ طبع عاشق خندیدن و خنداندن هستند.به دلیل لذتی که در کشف کردن وجود دارد همواره به دنبال فرصتهایی برای یادگیری اند و به بازی و آرامش اولویت می دهند.

شاین ذکر است که همگی ما تحت تاثیر هر پنج نیاز هستیم و تمام این نیاز ها در نیمرخ شدت نیازهای ما وجود دارند؛اما معمولا یکی یا دوتای آن ها انگیزه بسیاری از رفتارهای ما هستند.

نیمرخ نیاز ها نموداری است که شدت هر یک از نیازهای اساسی را مشخص می کند که می توانید آنها را با یکدیگر مقایسه کنید.براساس ویژگی های نیمرخ نیازهای منحصر به فرد شما فعالیتهای بخصوصی در زندگی به عنوان ارضا کننده نیاز ادراک می شود و این فعالیتها احساس بسیار خوبی به شما می دهد.پیش بینی اینکه کدام فعالیت نیاز فردی دیگر را ارضا می کند یا خیر غیر ممکن است؛اما در خصوص خودتان می دانید که اگر فعالیتی نیاز یا نیازهایی را در شما برآورده می کند در نهایت در جایی ذخیره می شود که تئوری انتخاب آن را در دنیای مطلوب می نامد.

دنیای  مطلوب

در زندگی فعالیتی برایتان بسیار لذت بخش است که حداقل یک نیاز یا نیاز های بیشتری(بقا،عشق و تعلق خاطر،قدرت،آزادی و تفریح)را برآورده کند.آن گاه شما آن را در دنیای مطلوبتان ذخیره خواهید کرد.این برآورنده نیاز ممکن است شخص،مکان،شیء، رفتار،باور یا یک ارزش باشد.دنیای مطلوب مکانی است سحر آمیز که همه چیز در آن بی نقص و کامل است.اگر  می توانستیم با تمام چیزهایی که در دنیای مطلوبمان داریم زندگی کنیم همیشه و همه وقت شادمان بودیم؛اما متاسفانه مجبوریم این واقعیت تلخ زندگی را بپذیریم که بیشتر ما تمتم و کمال به دنیای مطلوبمان دست نمی یابیم.

شایان ذکر است که محتویات دنیای مطلوب ما لزوما با تعریف جامعه از"مطلوب"همخوانی ندارد.افراد سیگاری معمولا سیگار را در دنیای مطلوبشان دارند؛همچنین کودک آزاری و اعمال خشونت روی عزیزان از رفتارهایی است که در دنیای مطلوب بعضی افراد وجود دارد.

تصاویر دنیای مطلوب لزوما مبتنی بر اخلاق و وجدان نیست.آن جا با تصاویری از اشخاص،مکان ها،اشیا،رفتارها،باورها و ارزش هایی پر شده است که هر یک احساس بسیار خوبی به شخص داده اند و یک یا چند نیاز او را برآورده کرده اند.آرزوها،رویاها و امید ها نیز در دنیای مطلوب جای دارند؛حتی اگر تا بحال تجربه نشده باشند.وقتی فرد آنها را تجربه کند،تصویرشان پررنگ تر و مستحکم تر می شود.اگر پس از تجربه کردن آن ها هیچ یک از نیاز هایمان برآورده نشد علاقه مان را به آنها از دست می دهیم و از دنیای مطلوبمان خارج می شوند.

مکان مقایسه

برای دستیابی به آنچه در دنیای مطلوبمان داریم به ساعت ها زمان نیاز است.بدین منظور مدام داشته هایمان را با خواسته هایمان مقایسه می کنیم تا ببینیم هماهنگند یا نه.اگر با هم منطبق بودند احساس خوبی خواهیم داشت و اگر منطبق نبودند ناراحت می شویم.حتی اگر همه خواسته هایمان را در اختیار داشته باشیم باز هم صد در صد منطبق نخواهند بود؛زیرا برای رسیدن به خواسته هایمان باید هزینه کنیم.

ارتقای شغلی اغلب با مسئولیت های بیشتر و اوقات فراغت کم تری همراه است.شما شاید خواستار تشکیل خانواده باشید اما ازدواج آزادی تان را محدود خواهد کرد.داشتن فرزند ممکن است مطلوب شما باشد اما مسئولیت ها و هزینه هایتان را بسیار افزایش می دهد.همواره این بده بستان در زندگی وجود دارد.

همچنین اگر به خواسته هایتان نرسید احساس نارضایتی می کنید؛اما همواره مزایایی هم در آن است حتی اگر قادر نباشید در آن لحظه تشخیص دهید.تجربه های دردناک برای ماهدایا،درس ها و فرصتهایی را فراهم می کند؛کافی است ذهنمان را برای جستجوی آنها تمرین دهیم.

پس از مقایسه داشته ها با خواسته هایتان و تشخیص میزان هماهنگی آن ها مرحله بعد ارزیابی رفتارهای دردسترسی است که با کمک آن ها می توانید داشته های خود را حفظ کنید،به خواسته تان دست یابید یا بردیگر خواسته هایتان تمرکز کنید.

بازدید 42 بار
Share
محتوای بیشتر در این بخش: « کمال گرایی

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

خدمات ارایه شده به سازمان‌ها

  • Melat
  • O 2deb08c0
  • Sepah
  • Bsaderat
  • Emdad
  • Naft
  • Zendand
  • سازمان ها
    ارائه سخنرانی و آموزش مهارت های زندگی برای ادارات و سازمان های دولتی و خصوصی
  • Mahdkoodak
    ارائه سخنرانی وآموزش مهارت های زندگی برای مهد کودک ها
  • Keshavarzi
  • Dad
  • Araffm
  • Sazman

    ساعت کاری ما :

    • شنبه - چهارشنبه :صبح 9:00 - 14:00  بعدظهر 16:00 - 21:00
    • پنجشنبه: صبح 9:00 - 14:00
    01732350794 / 01732320995 / 0937 962 9135

    if location 287561

    گرگان  خیابان ولیعصر نبش عدالت 22 مجتمع مروارید - طبقه 7  واحد2  

       017-32350794  if phone 1055012

    017-32320995    if phone 1055012

    0937-962-9135if phone 1055012

    مرکز آرام را دنبال کنید

    inestagram           telegram             if email social media 2481196